https://japb.guilan.ac.ir/ فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان fa daily 1 Sun, 09 Nov 2025 00:00:00 +0330 Sun, 09 Nov 2025 00:00:00 +0330 https://japb.guilan.ac.ir/article_9190.html ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) یکی از مهمترین گونه‌های پرورشی گرمابی در دنیاست در توسعه سیستم آبزی پروری پایدار تامین بچه ماهی در تمام طول سال یکی از نیازمندیهای این بخش می باشد. کپور معمولی در مناطق گرمسیری در سنین کم و وزن پایین به بلوغ می رسد در این مطالعه از بچه ماهیان کپور معمولی خارج از فصل در مقایسه با روش مرسوم پرورش استفاده شد. 4 استخر 2 هکتاری برای پرورش در نظر گرفته شد.بچه ماهیان کپور معمولی از دو تکثیر بهار و خارج از فصل (پاییز) برای ذخیره سازی در سیستم پرورش با تراکم مرسوم استفاده شد. شروع دوره پرورش در تکثیر خارج از فصل و بهاره به ترتیب در فروردین و خرداد انجام شد. در این بررسی بچه ماهی کپور معمولی به صورت توام با گونه های کپور نقره ای، کپور سرگنده، و روهو کشت گردید. 6850 قطعه ماهی در دو هکتار ذخیره سازی شد. ترکیب کشت کپورمعمولی، کپور نقره ای، کپور سرگنده، و روهو در کپور خارج از فصل به ترتیب 32 ،23 ،5 و 40 درصد با وزن اولیه کپور معمولی در تکثیر خارج از فصل و تکثیر بهار به ترتیب 20 و 6 گرم بود. از غذای پلت فرورونده برای کپور معمولی با درصد پروتئین 26 درصد با دفعات تغذیه دوبار در روز برای تغذیه ماهیان استفاده شد.شاخص های آب در طول دوره پرورش بررسی شد.شاخص‌های تغذیه و رشد که شامل ضریب رشد ویژه (SGR)، ضریب تبدیل غذایی (FCR)، درصد وزن گیری (WG) ، درصد بازماندگی (SVR)،میزان رشد روزانه(FI)،ضریب بازده پروتئین(PER) مورد بررسی قرار گرفت همچنین سنجش شاخص های اقتصادی که شامل ضریب تبدیل اقتصادی و شاخص سود (P) محاسبه شد. نتایج نشان داد که شاخص های رشد و تغذیه اختلاف معنی داری را در طول دوره پرورش نشان ندادند ضریب تبدیل غذایی در کپور خارج از فصل کمتر از پرورش کپور معمولی تکثیر بهاره بود.ضریب تیدیل اقتصادی و شاخص سود در تکثیر خارج از فصل در مقایسه با کپور بهاره اختلاف معنی داری را نشان دادP<0.05)).دوره پرورش در کپور معمولی خارج از فصل کوتاهتر و در شهریور به وزن مطلوب رسیدند در حالیکه در کپور تکثیر بهار دوره طولانی تر و در انتهای پاییز به وزن بازاری رسیدند. نتایج بدست آمده نشان داد که بهره مندی از کپور معمولی خارج از فصل می تواند در افزایش بهره وری تولید و کوتاه کردن دوره پرورش نقش داشته باشد. https://japb.guilan.ac.ir/article_9232.html در محیط دریایی، تمام سطوح از جمله انواع ارگانیسم‌های دریایی مانند ماکروجلبک‌های دریایی توسط میکروارگانیسم‌ها کلونیزه می‌شوند. باکتری‌های جدا شده در این مطالعه برای اولین بار در ایران از ماکروجلبک flexuosa E. جداسازی شد میکروارگانیسم‌های مرتبط با ماکروجلبک‌های دریایی پتانسیل فوق العاده ای از جهت متابولیت های فعال زیستی ارائه می دهند. از ماکروجلیک flexuosa Entromorpha جمع آوری شده از دریای عمان، تعداد 4 باکتری همزیست، جداسازی و خالص شد. شناسایی مولکولی این باکتری‌ها بر اساس توالی‌های ژن S rRNA 16 این باکتری‌ها را Bacillus zhangzhouensis استرین Chabahar 1، Virgibacillus dokdonensis استرین Chabahar 2، Micrococcus endophyticus استرین Chabahar 3و Bacillus subtilis استرین Chabahar 4 نشان داد. این توالی‌ها در بانک جهانی ژن به ترتیب با شماره دسترسی OL472895، OL514166، OL514165 و OL514183 ثبت شدند. درخت فیلوژنی این باکتری‌ها رسم شد و روابط خویشاوندی آن‌ها بررسی شد. https://japb.guilan.ac.ir/article_9330.html در این تحقیق اثرات پروبیوتیکی باکتری لاکتو باسیلوس کورواتوس جدا شده از استخر پرورش ماهی جهت مطالعات هیستوپاتولوژیک مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور بچه ماهیان سفید با وزن تقریبی 58/1 ± 05/8 گرم به طور تصادفی به شش گروه تقسیم شدند. گروه کنترل، گروه فقط با لاکتوباسیلوس کورواتوس ( 10 8Cfu/g)، گروه در معرض سرب (12 میلی‌گرم)، گروه در معرض کادمیوم (4 میلی‌گرم)، گروه سرب + لاکتوباسیلوس کورواتوس ( 10 8Cfu/g همراه سرب) و گروه کادمیوم + لاکتوباسیلوس کورواتوس (Cfu/g 10 8 همراه کادمیوم). هر تیمار در سه تکرار انجام شد. پس از انطباق با شرایط محیط به مدت 14 روز، تیمارها به مدت ۵۶ روز نگهداری شدند. پس از مدت زمان مذکور، ماهیان بیهوش شده، روده و کبد ماهیان جداسازی، در محلول بوئن نگهداری و جهت انجام آزمونهای هیستوپاتولوژی به آزمایشگاه تخصصی انتقال یافت. نتایج آزمون های میکروسکوپی نشان داد که در تیمار حاوی سرب وکادمیوم در روده بچه ماهیان، پرخونی (کم)، وجود سلول‌های خونی در لامینا پروپریا (lp)، نکروز سلول‌های انتروسیت و میکروویلی‌ها و واکوئل سلولی مشاهده شد. بررسی هیستوپاتولوژیک بافت کبد، پرخونی و خونریزی (زیاد)، نکروز سلولی (زیاد) و واکوئله شدن سلولی (کم) را نشان داد. پس از بررسی بافت‌های کبد و روده ماهیان در معرض فلزات سنگین سرب و کادمیوم در مقایسه با تیمارهای حاوی پروبیوتیک، میزان ترمیم بافت‌ها در تیمار حاوی پروبیوتیک مشاهده شد. بنابراین با توجه به نتایج، در این مرحله تاثیر مطلوبی بر بافت کبد مشاهده شد. https://japb.guilan.ac.ir/article_9541.html فیکوبیلی‌پروتئین‌ها، دسته‌ای از ترکیبات زیست‌فعال طبیعی مشتق‌شده از انواع ارگانیسم‌ها مانند جلبک‌های قرمز و سیانوباکتری‌ها، به دلیل فعالیت‌های زیستی متنوع مورد توجه قرارگرفته‌اند.این‌پژوهش به بررسی ساختار‌های این دو رنگدانه، ویژگی‌های طیف نوری و توانایی آن‌ها در مهار رادیکال آزاد و ایجاد خواص آنتی‌اکسیدانی وضدمیکروبی می‌پردازد. این رنگدانه‌ها به‌ترتیب از جلبک Spirulina platensis و Gracilaria gracilis استخراج شدند. فرآیند استخراج شامل چرخه‌های انجماد-ذوب و سپس رسوب با سولفات آمونیوم و دیالیز، جهت تخلیص نسبی بود. آنالیز طیف‌سنجی نشان داد بیشینه جذب برای فیکوسیانین در طول موج 620 نانومتر و برای فیکواریترین در طول موج 495 و 545 نانومتر است. الگوی باندهای SDS-PAGE حضور زیرواحدهای α و β (18–20 کیلودالتون) و γ (31 کیلودالتون) را تأیید کرد. طیف FTIR نیز حضور گروه‌های عاملی زیستی از جمله آمید (cm⁻¹) I 1644 و ساختارهای تتراپیرولی را نشان داد. آزمون DPPH، فعالیت آنتی‌اکسیدانی هر دو رنگدانه را تأیید کرد. درصد مهار رادیکال آزاد برای فیکواریترین و فیکوسیانین به‌ترتیب 59٪ و 42٪ گزارش شد. آزمون دیسک‌دیفیوژن نشان داد که هر دو رنگدانه دارای اثر ضدمیکروبی علیه  S. aureus و E. coli بودند. بیشترین فعالیت علیه باکتری‌های گرم مثبت توسط فیکواریتین بود. و در میان باکتری‌های گرم منفی،فیکوسیانین بیشترین اثر مهاری را داشت.این نتایج، پتانسیل بالای این رنگدانه‌ها را برای کاربردهای دارویی، صنعتی و غذایی نشان می‌دهد. https://japb.guilan.ac.ir/article_9442.html این مطالعه به بررسی تأثیر تغذیه لارو ماهیان گورخری (Danio rerio) با ناپلی آرتمیای غنی‌شده با سطوح مختلف پری‌بیوتیک Prodi 450، حاوی مانان‌الیگوساکارید و بتاگلوکان بر شاخص‌های رشد و ایمنی غیراختصاصی پرداخته است. پژوهش در دو مرحله شامل غنی‌سازی ناپلی آرتمیا و تغذیه لاروها به مدت ۱۴ روز انجام گرفت. ناپلی‌ها در چهار سطح پری‌بیوتیک صفر (P0)، ۵۰ (P50)، ۱۰۰ (P100) و ۲۰۰ (P200) میلی‌گرم در لیتر غنی شدند و لاروها با میانگین وزن 58/0 ± 08/46 میلی‎گرم در شرایط کنترل‌شده با ناپلی آرتمیا تغذیه شدند. شاخص‌های رشد شامل وزن کسب‌شده، افزایش وزن بدن، نرخ رشد ویژه، میانگین رشد روزانه، کارایی غذا و نرخ بقا اندازه‌گیری و شاخص‌های ایمنی غیر اختصاصی شامل پروتئین کل، ایمونوگلوبولین کل و فعالیت آنزیم آلکالین فسفاتاز در کل بدن مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تغذیه لاروها با ناپلی آرتمیای غنی‌شده با پری‌بیوتیک تأثیر معنی‌داری بر وزن نهایی و نرخ بقا نداشت (05/0<p)، اما وزن کسب‌شده، میانگین رشد روزانه و کارایی غذا در تیمار P200 نسبت به P50 به‎طور معنی‌داری بالاتر بود (05/0>p). نرخ رشد ویژه و درصد افزایش وزن بدن به طور معنی‎داری در تیمارهای P0 و P200 بالاتر از P50 بود (05/0>p)، درحالی‌که شاخص‌های ایمنی غیر اختصاصی بین تیمارها تفاوت معنی‌داری نشان ندادند (05/0<p). این نتایج حاکی از آن است که پری‌بیوتیک‌ها حتی در کوتاه مدت نیز می‎توانند عملکرد رشد لاروها را تا حدی بهبود بخشند، در‎حالی‎که اثر آن‌ها بر شاخص‎های ایمنی لارو ماهی محدود است. تثبیت بخشی از پری‌بیوتیک در بدن آرتمیا، دوز و مدت غنی‌سازی نقش مهمی در اثرگذاری نهایی دارند و پاسخ رشد غیرخطی احتمالا نشان‌دهنده تعامل پیچیده مکانیسم‌های متابولیک و میکروبی است که نیاز به پژوهش‎های بیشتر در این زمینه دارد.