بررسی مولکولی اثرات اپی ژنتیکی آب مغناطیسی بر روی تخم‌ چشم زده قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

محمدی زاده, فلورا; پورداود, مهدی; بحری, امیر هوشنگ; سالار زاده, علی رضا; عابد علم دوست, امیررضا

doi:10.22124/japb.2026.32565.1582

بررسی مولکولی اثرات اپی ژنتیکی آب مغناطیسی بر روی تخم‌ چشم زده قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه شیلات، مرکز تحقیقات فناوریهای دریایی و شیلاتی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

² دانشگاه آزاداسلامی بندرعباس

³ دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس

⁴ دانشگاه ازاد اسلامی واحد بندرعباس

⁵ دانشگاه تهران

10.22124/japb.2026.32565.1582

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی اثر آب مغناطیسی‌شده بر زنده‌مانی، رشد، الگوی متیلاسیون DNA و بیان ژن‌های مرتبط با متیلاسیون و رشد در مراحل تخم چشم‌زده و لارو ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) انجام شد. برای این منظور، تخم‌های چشم‌زده در معرض چهار تیمار شامل شاهد، آب مغناطیسی‌شده با شدت‌های 2/0، 5/0 و 2/1 تسلا قرار گرفتند. تغییرات الگوی متیلاسیون DNA با استفاده از تکنیک MSAP و بیان نسبی ژن‌های dnmt1 و gh1 با روش Real-time PCR ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تیمارهای مختلف آب مغناطیسی موجب تغییرات معنی‌دار در الگوهای متیلاسیون DNA شدند. در مرحله تخم چشم‌زده، تیمار 5/0 تسلا بیشترین میزان متیلاسیون کل و متیلاسیون کامل را نشان داد، در حالی که در تیمار 2/1 تسلا افزایش جایگاه‌های غیرمتیله و شبه‌متیله مشاهده شد. در مرحله لاروی نیز تفاوت‌های معنی‌داری در توزیع انواع متیلاسیون بین تیمارها مشاهده گردید. نتایج بیان ژن نشان داد که بیان dnmt1 و gh1 در شدت‌های بالاتر میدان مغناطیسی افزایش یافت، به‌طوری‌که بیشترین میزان بیان dnmt1 در تیمار 2/1 تسلا در مرحله لاروی و بیشترین بیان gh1 در تیمار 5/0 تسلا در مرحله تخم چشم‌زده ثبت شد. تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) نیز جدایش مشخص تیمارها را بر اساس الگوهای متیلاسیون تأیید کرد. به‌طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که آب مغناطیسی‌شده می‌تواند از طریق تغییر در الگوهای اپی‌ژنتیکی و تنظیم بیان ژن‌های مرتبط با رشد، بر فرایندهای زیستی اولیه در قزل‌آلای رنگین‌کمان اثرگذار باشد و به‌عنوان یک ابزار مدیریتی بالقوه در آبزی‌پروری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها