تاثیر تجویز پلی‌ساکاریدهای سولفاته دریایی استخراج شده از جلبک سبز دریای خزر بر نارسایی زودرس تخمدان در مدل موش صحرائی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل

2 دانشگاه گیلان

10.22124/japb.2026.33211.1586

چکیده

نارسایی زودرس تخمدان(POF) یکی از اختلالات مهم تولیدمثلی در زنان است که با از دست رفتن زودرس عملکرد طبیعی تخمدان مشخص می‌شود. این بیماری با عدم تعادل هورمونی و کاهش ذخیره فولیکولی همراه بوده و می‌تواند در اثر سمیت تخمدانی ناشی از داروهای شیمی‌درمانی ایجاد شود. داروی شیمی درمانی سیکلوفسفامید به‌طور گسترده برای القای مدل تجربی POF مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات محافظتی پلی‌ساکاریدهای سولفاته دریایی استخراج شده از جلبک سبز اینترومورفا اینتستینالیس (Enteromorpha intestinalis) دریای خزر بر آسیب تخمدانی القاشده با سیکلوفسفامید در موش ها بود. پلی‌ساکاریدهای سولفاته از جلبک سبز با استفاده از روش استخراج با آب داغ استخراج و از نظر گروه های عاملی و میزان سولفات مورد ارزیابی قرار گرفتند. مدل POF در موش های ماده (5 موش) با تزریق سیکلوفسفامید ایجاد شد. حیوانات (20 موش) به گروه‌های کنترل، POF و تیمار (POF+ پلی ساکارید سولفاته) تقسیم شدند و گروه‌های تیمار پلی‌ساکاریدهای سولفاته را در دو دوز بالا و پایین دریافت کردند (5 موش در هر گروه). سطوح سرمی هورمون‌های FSH، LH، استروژن و پروژسترون اندازه‌گیری شدند. همچنین بافت تخمدان از نظر بافت شناسی برای بررسی رشد فولیکولی و ساختار بافتی مورد ارزیابی قرار گرفت. تجویز سیکلوفسفامید موجب افزایش معنی‌دار FSH و LH و کاهش استروژن و پروژسترون شد (0.05 P<) که نشان‌دهنده القای موفق POF بود. بررسی بافت‌شناسی نیز آسیب شدید تخمدان شامل آترزی فولیکولی ( (follicular atresia و تخریب سلول‌های گرانولوزا را نشان داد. در مقابل، تیمار با پلی‌ساکاریدهای سولفاته باعث بهبود معنی‌دار تعادل هورمونی، کاهش FSH و LH و افزایش استروژن و پروژسترون شد (0.05 P<). همچنین، بهبود ساختار تخمدان، افزایش فولیکول‌های سالم و کاهش آتروز مشاهده گردید. به طور کلی، نتایج نشان دادند که پلی‌ساکاریدهای سولفاته استخراج‌شده از جلبک اینترومرفا اینتستینالیس دارای اثرات محافظتی قابل‌توجهی در برابر آسیب تخمدانی ناشی از سیکلوفسفامید هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات