اثر دوزهای مختلف کیس‌پپتین انسانی بر شاخص‌های فیزیولوژیک، هورمونی و پاسخ تولیدمثلی در مولدین ماده استرلیاد (Acipenser ruthenus)

فلاحتکار, بهرام; علاف نویریان, حمید; اسحق  نیموری, معصومه; صفری, رقیه; یونیاپان, سوراج

doi:10.22124/japb.2026.33792.1590

اثر دوزهای مختلف کیس‌پپتین انسانی بر شاخص‌های فیزیولوژیک، هورمونی و پاسخ تولیدمثلی در مولدین ماده استرلیاد (Acipenser ruthenus)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی دانشاه گیلان

² گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، گیلان، ایران

³ گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

⁴ آزمایشگاه نورواندوکرینولوژی، گروه علوم زیست‌پزشکی دامپزشکی، کالج دامپزشکی، دانشگاه ساسکاچوان، ساسکاتون، ساسکاچوان، کانادا

10.22124/japb.2026.33792.1590

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر سطوح مختلف کیس‌پپتین بر تغییرات شاخص‌های فیزیولوژیک و پاسخ تولیدمثلی در مولدین ماده استرلیاد (Acipenser ruthenus) انجام شد. در این پژوهش، ابتدا تعداد 20 قطعه مولد در مرحله چهارم رسیدگی جنسی با میانگین وزنی 24/144±20/1295 گرم انتخاب و در چهار مخزن بتنی گرد به حجم 950 لیتر توزیع شدند. در مرحله اول، ماهیان در چهار تیمار آزمایشی دسته‌بندی و با دوزهای مختلف کیس‌پپتین انسانی شامل صفر (سرم فیزیولوژیک، شاهد، C)، 25 میکروگرم در کیلوگرم (Kiss25)، 50 میکروگرم در کیلوگرم (Kiss50) و 100 میکروگرم در کیلوگرم وزن بدن (Kiss100) تزریق شدند. نمونه‌برداری خون پیش از تزریق اول (نمونه‌برداری اول)، پیش از تزریق دوم (نمونه‌برداری دوم) و 12 ساعت پس از تزریق دوم (نمونه‌برداری سوم) انجام گرفت. در مرحله دوم آزمایش، پنج روز پس از تزریق کیس‌پپتین، مولدین با هورمون LHRH A2 به میزان 4 میکروگرم در کیلوگرم القای تخم‌ریزی شدند. نتایج نشان داد که بیشترین غلظت گلوکز پلاسما در گروه شاهد طی نمونه‌برداری دوم و کمترین مقدار آن در تیمارهای Kiss50 و Kiss100 طی نمونه‌برداری سوم مشاهده شد (05/0>P). مقادیر کلسترول و تری‌گلیسرید پلاسما تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفتند (05/0<P). مقادیر پروتئین کل در نمونه‌برداری اول به‌طور معنی‌داری کمتر از نمونه‌برداری سوم بود (05/0>P). در شاخص‌های هورمونی، کورتیزول پلاسما تحت تأثیر متغیرهای تیمار و زمان نمونه‌برداری قرار گرفت و در نمونه‌برداری سوم افزایش معنی‌داری نشان داد (05/0>P)؛ در حالی ‌که بیشترین غلظت 17بتا-استرادیول در نمونه‌برداری دوم مشاهده شد (05/0>P) و تستوسترون تحت تأثیر متغیرهای تیمار و زمان نمونه‌برداری قرار نگرفت (05/0<P). بیشترین تغییرات شاخص قطبیت هسته قبل و پس از تزریق کیس‌پپتین در گروه Kiss100 و کمترین مقدار در شاهد بود (05/0>P). همچنین، کوتاه‌ترین زمان پاسخ‌دهی در تیمار Kiss100 مشاهده شد و نرخ پاسخ‌دهی در تمامی تیمارها 100 درصد بود. به‌طور کلی، نتایج نشان داد کیس‌پپتین با دوز 100 میکروگرم در کیلوگرم به‌دلیل ایجاد بیشترین تغییر در شاخص قطبیت و کوتاه‌ترین زمان پاسخ‌دهی، در بهبود و تسریع القای تولیدمثل در مولدین ماده استرلیاد اثرگذار است.

کلیدواژه‌ها