بررسی مقایسه‌ای خاصیت ضدباکتریایی عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها علیه باکترهای Vibrio در آبزیان دریایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد شیلات، گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

2 استاد گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

10.22124/japb.2026.32759.1583

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی مقایسه‌ای اثر ضدباکتریایی عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای (Sargassum ilicifolium، Nizimuddinia zanardini، Cystoseira indica و Padina australis) و ‌آنتی‌بیوتیک‌ها (اکسی تتراسایکلین، سفالکسین، اریترومایسین و نیتروفورانتوئین) در برابر باکتری‌های بیماری‌زای گرم منفی (Vibrio parahaemolyticus، V. harveyi، V. alginolyticus و باکتری عامل بیماری حاد نکروز هپاتوپانکراس (AHPND+)) و باکتری پروبیوتیک Lactobacillus plantarum در آبزیان دریایی انجام شد. نمونه‌های ماکروجلبک‌های قهوه‌ای جمع‌آوری شده پس از شستشو و خشک شدن با نسبت مساوی مخلوط و آسیاب شدند و توسط حلال آب عصاره‌گیری انجام شد. برای بررسی اثر ضد‌باکتری عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌ها روی 4 گونه باکتری گرم منفی و باکتری پروبیوتیک L. plantarum از روش انتشار دیسک در آگار (20 میکرولیتر عصاره ترکیبی در هر دیسک) و از ‌آنتی‌بیوتیک‌ها به عنوان شاهد مثبت استفاده شد. نتایج نشان داد که عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای بر روی رشد باکتری‌های گرم منفی (V. parahaemolyticus، V. harveyi، V. alginolyticus و AHPND+) اثر مهاری داشت. در بین این باکتری‌های گرم منفی، تاثیر عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای بر روی مهار رشد باکتری‌های V. alginolyticus، V. harveyi و AHPND+ (به ترتیب 11/0±43/8، 15/0±16/8 و 15/0±63/8 میلی‌متر) به طور معنی‌داری بیشتر از باکتری V. parahaemolyticus (1±7 میلی‌متر) بود (05/0>P). عصاره ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای هیچ اثر بازدارندگی بر روی رشد باکتری گرم مثبت L. plantarum‌ نداشت و هاله عدم رشد مشاهده نشد. باکتری V. alginolyticus حساسیت بیشتری را نسبت به عصاره ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای (06/0± 43/8 میلی‌متر) نسبت به سفالکسین (عدم تشکیل هاله عدم رشد) از خود نشان داد (05/0>P). در کل، هرچند طبق نتایج، خاصیت ضدباکتریایی عصاره آبی ترکیبی ماکروجلبک‌های قهوه‌ای مورد مطالعه کمتر از آنتی‌بیوتیک‌های استاندارد (به استثنای سفالکسین در برابر باکتری V. alginolyticus) بود، اما می‌توان عصاره ترکیبی ماکروجلبک قهوه‌ای را به عنوان یک منبع بالقوه‌ای برای ترکیبات طبیعی ضدمیکروبی جدید پیشنهاد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات